ALIŞKANLIK YÖNETİMİ, SAĞLIK

Sabahçı Dostlarıma Sevgilerimle: Erken Kalkan Yol Alır :)

Kuşların erken kalkma sebebinin geceden nemli topraktaki solucanları yakalamak olduğu söylenir. Bu bizim için şahane bir ödül sayılmasa da bizlerin de erken (daha daha da erken) kalkmasının bir takım faydaları olduğunu görmezden gelmeyin sevgili kardeşler.

Neden mi Bahsediyorum?

Kargalar kahvaltısını yapmadan uyanmak için alarm kurmak mı? Neden buna değebileceğini anlatayım.

  • Kendinize daha fazla zaman

Hele de evi başkalarıyla paylaşıyorsanız (yavrular veya yetişkinler, farketmez) ev halkından erken uyanmak, kendiniz için ihtiyacınız olan ve umutsuzca istediğiniz zamanı size otomatik temin edecektir.

Ben bunu 6-7 yaşında Jetgiller izlemek için yapardım, şimdi de evimi biriyle paylaşmasam da hayatımı Istanbul trafiği ve ofisle (emailer ve toplantılarla) paylaştığım için bu zamanı kendime ayırmaya ihtiyaç duyuyorum. Bu sürede (doktor yasaklamazdan önce) kahve içiyor, kitap okuyor, belki 2-3 satır günlük yazıyor, biraz yoga ve meditasyon yapıyorum. Günümün nasıl devam edeceğini İstanbul kaosunda kesinlikle kontrol edemiyorum ama bu sayede en azından günümün nasıl başlayacağını kontrol edebiliyorum. Trafiksiz sessizlik de çabası!

  • Egzersiz yapmak için daha fazla zaman

Eğer sizin için de egzersiz yapmak önemliyse veya hayatınıza katmak istediğiniz bir rutinse ama zaman yaratmakta zorlanıyorsanız, erken kalkmak bu yola giriş veya geri dönüş biletiniz olabilir.

Akşam spor yapmak istediğinizde her zaman düşündüğünüzden daha fazla trafik, işte çıkan bir son dakika toplantısı, tam çıkacakken müdürünüzün sizden bir güncelleme almak istemesi, reddetmek istemeyeceğiniz bir çıkma teklifi (😊) veya çocuğunuzun okulundan gelen keyifsiz bir telefon olabilir. Egzersizi sabah biraz daha erken uyanarak yapmak kendiniz için birşeyler yaptığınız için bile size daha iyi hissettirecek, söz veriyorum. 10 dakikalık bir yoga serisi bile fark yaratacaktır. Rica ederim!

  • Trafikte daha az zaman

Bazen de evden daha erken çıkabilmek için daha erken kalkmak çözüm olabilir. Kadıköy’den Maslak’a düzenli olarak geçmeye başlamış bir İstanbul insanı olarak 6.45 ve 7de evden çıkmaktaki 15 dk’lık farkın varış noktasına erişimde extra 35-50 dk arası farkettiğini yaşadım, yaşıyorum.

Hayatınızdan her gün (en kötü ihtimalle) 35 dk’yı kurtardığınızı düşünsenize! Trafiğin yarattığı ekstra stresin etkilerinden bahsetmiyorum bile. Mis…

  • Birşeyleri tamamlamak için daha fazla zaman

“Keşke işlerimi tamamlamak için daha fazla zamanım olsaydı” diyenlerden misiniz? PUFF! Dileğiniz gerçek olacak – sadece alarmınızı 1-2 saat daha erkene kurarsanız.

Tabii ki her müsait anımızı daha çok şey tamamlamak için doldurmak zorunda değiliz. Ama birazcık daha zaman lazımsa, erken kalkmak etrafta dikkatinizi dağıtacak unsurlar olmadan odaklanmanızı ve başka türlü yapamayacağınız şeyleri tamamlamanızı kesinlikle sağlayacak.

  • Daha iyi uyku …

Bir araştırmaya göre daha erken yapmaya eğilimli insanlar daha uzun ve daha kaliteli bir uyku çekiyor. Yeterli uyumanın da sayısız faydası var. Mesela:

  1. Daha iyi bir ruh hali
  2. Daha yüksek konsantrasyon
  3. Daha düşük obezite veya diğer kronik rahatsızlık riski

Diğer taraftan, yeterli miktarda uyumamak da şunları yapıyor:

  1. Bağışıklık sistemimizi zayıflatıyor, bu yüzden daha sık hasta oluyoruz
  2. Yüksek tansiyona, kalp hastalıklarına ve diyabete yakalanma ihtimalini artırıyor
  3. Cinsel isteksizlik yapabiliyor
  4. …. Için daha fazla enerji veriyor

Şurası bir gerçek: daha iyi uyku daha fazla enerji demek.

Eğer yatağa erken gidiyorsanız ve iyi bir gece uykusu çekiyorsanız, daha iyi dinlenmiş ve tazelenmiş uyanmanızı ummak abartı bir beklenti olmaz.

  • Daha sağlıklı bir cilt

Zorlu geçen geceler cildinizde etkisini ufak çizgiler, kırışıklıklar, yorgun görünüm  ve şiş gözlerle gösterebilir. Uyku yetersizliği ayrıca sivilceye de sebep olabilir.

İyi bir uyku cildinizi sağlıklı tutar. Uyku süresince, hücreleriniz yenilenir, kan akışı hızlanır ve kolajen çevresel ve güneşin verdiği hasarı onarmaya yardımcı olur.

Ayrıca, erken yatmak ve yatmaya hazırlanmak size daha iyi bir cilt bakımı için zaman tanır. Bunda saatler süren bir rutinden bahsetmiyorum. Hepimiz yorgunluktan ölüp, yüzümüzü bile yıkamadan kendimizi yatağa atmışızdır. Bunu yapmamaktan bahsediyorum.

  • Gözlerimizin altında daha az morluk  

Daha erken kalkabilmek için daha erken yatabilmeyi de alışkanlık haline getirdiğimiz sürece, koyu halkalara da elveda diyebiliriz.

Koyu halkalar göz altındaki şişliğin gölgelerinden oluşur. Şişliğin sebebini de sormayın artık. Uyku yetersizliğinden kaynaklanan ödem!

  • Kahvaltı için daha fazla zaman

Kahvaltının mutlulukla ilgisi olduğunu düşünenler! Bu lafım size 😊 Daha erken kalkmak size sabahları daha şahane bir kahvaltı hazırlama ve bu kahvaltının tadını çıkarma şansı da verecek. Bence plazanın karşısındaki simitçi teyzeden aldığınız tuhaf poğaça ve ofis kahvesinden daha iyi bir seçenek…

Güne besleyici bir öğünle başlamak da tüm gün daha sağlıklı tercihler yapabilmemiz ve güne donanımlı hale gelebilmemiz için de gerekli…

  • Konsantrasyona yardımcı

Beynimiz bizimle aynı saniyede uyanmıyor bu yüzden de bir süre biraz salak ve şuursuz oluyoruz, kabul edelim. Bu uyku mahmurluğu uyanmanın da standard bir parçası. Bazen bir saat veya daha fazla süren bu mahmurluk aniden evden çıkmanız gerekecek kadar son dakika uyandıysanız, birşeylere odaklanmak ve bazı işleri tamamlamak konusunda hayatınızı biraz zorlaştıracaktır.

Stresi Yönetmek

Erken kalmak sizde stres ve yorgunluk mu yaratıyor? Size, stresinizi yönetmenizde yardımcı olacak birkaç yol da önerivereyim:

  • Yoga
  • Gevşeme teknikleri
  • Bir uyku düzenine bağlı kalmak
  • Doktorunuzla görüşmek

Bazı erkenciler için, genetik kod da rol oynar. Bir araştırmada bilim insanları 700.000 kişiyi araştırdı ve kimini gece kuşu, kimini erkenci kuş kılan 351 farklı genetic faktör buldu.  

Erken kalkmak isteyenlere tavsiyelerim

Metaforik solucanları yakalamak için o erkenci kuşlardan biri olmak istiyorsanız, bu ipuçlarım sizin için bu geçişi kolaylaştırabilir:

  • Alarmınızı kademe kademe erkene çekin. Örneğin normalde 7.00de uyanıyorsanız, bir hafta boyunca 6.45te uyanacak şekilde ayarlayın. (bir sonraki hafta 6.30, bir sonraki hafta 6.15, vs.) Bu süreci kolaylaştırmak ve yorgun uyanmanın önüne geçebilmek için, gece yatağa da biraz erken gitmeye çalışın.
  • Kendinizi motive edin. Erken kalkmak size angarya gibi gelmemeli. Öyle olursa bunu gerçekleştirmeye daha az meyilli olursunuz. Fazladan zamanı sizi mutlu eden bir şey yapmak için kullanarak motive olun: örneğin bir projeyi daha erken bitirmek, bir işi arkadaşlarınızla dışarı çıkmak için mesai bitmeden bitirmek veya hiç vaktiniz olmayan bir sabah meditasyonunun veya yoga seansının tadını çıkarmak gibi.
  • Kendinizi ödüllendirin. Bence erken kalkmanın kendisi bile bir ödül ama kendimize rüşvet vermeye de her zaman hakkımız var 😊 Şöyle düşünün: artık sevdiğiniz kahveciye uğramak ve o gün düzgün bir fincan kahve içmek için de zamanınız var veya kombininizi beğenmediyseniz, yepyeni bir kombin yapmayı bile tercih edebilirsiniz (erkekler bilmez, bu kombin konusu net bir geç kalma sebebi).
  • Uyanır uyanmaz yatak odanızdan çıkın! Ayılana dek evin içinde amaçsızca dolaşın, böylece tekrar kıçınızı dönüp uyumazsınız.
  • Uyumadan önce mavi ışıktan kaçının. Elektroniklerden gözümüze giren mavi ışık bizi gün içinde uyanık tutsa da yatağa gitmeden 2-3 saat önce bunlarla ilişkiyi kesmek uykuya dalmayı kolaylaştırır. Yani o telefonu yatmadan 2-3 saat önce lütfen kapatın.
  • Gece geç saatlerde ağır ve baharatlı yiyeceklerden kaçının. Midemiz dolu yatağa gitmek mide yanmasına ve sindirim sorunlarına da sebep olur ve bunların hiç biri iyi bir uyku uyumanızı sağlamaz.

Peki ya sadece kendinizi yataktan kaldıramıyorsanız?

Erken kalkmanın iyi olduğu çünkü güneşle kalkıp geceyle çökmesiyle uyumanın vücudumuzun ana sürümünde olduğu konusunda herkes hemfikir aslında. Sorun şu ki, biz (günümüz insanının) başına erkenden yatmamızı engelleyecek tonla şey geliyor. Bu bazen işleri tamamlayamamak, bazen de Netflix’te diziye takılmak oluyor.

Eğer doğru miktarda uyku için o yatakta biraz daha kalmanız gerekiyorsa, bedeninizi dinleyin ve ona ihtiyacı olanı verin.

Sözün Özü

Erken kalkmanın faydasını her gün görüyorum ama iyi bir gece uykusundan tasarruf etmenin de hiç anlamı yok.

“erken yat, erken kalk” herkese uyan bir stil olmayabilir, bu yüzden daha çok uyumanız gerekiyorsa veya bir süre daha uyanık kalmak zorundaysanız, o da olur. Renkli rüyalar olsun 😊!

Yorum bırakın