Restoranlarda Hayatta Kalma Rehberi: Evet, Amerika’da Bile Mumkun

Farz-i mahal (hadi oldu ya:)) diyettesiniz! Hatta bugune dek de isler yolunda gidiyor; evde yemek pisirmeye basladiniz, hatta ogle yemeklerini bile belki evden getiriyorsunuz. Cekmecenizde ve buzdolabinizda sadece ve sadece saglikli atistirmaliklar var.

Aferin size!

Ve gecmis olsun: bu rahatliginiz ilk restoran ziyaretinizde strese donusecek.

Hepimiz restoranda yediklerimizin hizli olmasi ve lezzeti ugruna besleyicilik yonunden zayif, yag, tuz ve seker bakimindan zengin oldugunu dusunuruz. (aksini iddia edecek degilim, hemfikirim.) Ve soz konusu Amerika gibi bi ulkeyse buna bi de devasa porsiyonlar eklenir. Tum bunlari alt alta koydugumuzda, disarida yeme kulturunun vitamin ve mineraller bakimindan eksik beslenme ve obeziteyle sonuclanmasi elbette ki kacinilmaz.

Yine de guzel haberlerim var. Hem beslenme duzeninize sadik kalmak hem de disarida keyifli vait gecirmek mumkun: sadece biraz hazirlik ve biraz da futursuz medeni cesaret gerektiriyor. Bugun size ben bunu nasil yapiyorum; onu anlatacagim.

1. NORMALDE YEDIGIM KADAR YEMEYE DEVAM

“Aksam restorana gidiyorum, kesin fazla kaciririm. En iyisi onden dengelemek, o yuzden ogle yemegini hafif gecistireyim” diye dusunmuyorum. Ogle yemeklerinde her zaman neleri yiyorsam yine onlari yiyorum. Cunku biliyorum ki dengelemek icin kendimi ac birakirsam veya yeterli beslenmezsem aksam olacaklardan kimse sorumlu degil. Beni normalde cezbedebilecek her sey muhtemelen daha da cekici olacak, ve benim iradem zayiflayacak. Yemek gelmeden once ortaya getirilen ekmek sepeti ve zeytinyagi ile baslayacagim – Hic gerek yok!

Bir de soyle dusunun. Oglen her zaman yediginiz kadar yediniz, restorana gittiginizde de normal porsiyonlarinizda biro gun tukettiniz. Boylece gun boyu aclik cekmediniz ve aksam yemeginizden tika basa ve vicdan azabiyla ayrilmadiniz. Harika!

2. MENU KARISTIRMASI

Eger restoran secimini ben yapmiyorsam (ben yapiyorsam zaten kolay), gidilecek restoranin ismini onden ogreniyorum, menusunu arastiriyorum. Yurtdisinda yasadigim ve her restoran farkli bir mutfak kulturune hizmet ettigi icin burada daha da kritik. Eger “safer bet” secenekler hemen gozume carpmadiysa, yiyeceklerin resimlerine Yelp veya Google’dan bakiyorum. Bilmedigim soslarin tariflerini bile inceleyip icinde un ve seker var mi diye control ediyorum (tamam, sizin bu kadar hassas olmaniza gerek yok – malum ben Bright Line Eating modelindeyim – bkz. Eski yazilarim). Dolayisiyla gitmeden neleri siparis edecegimi ve nasil isteyecegimi (soslu mu sossuz mu; yaninda pilav mi sebze mi vs) onden biliyorum. Bu da irademin zayiflayip aklimin karismasini engelliyor.

3. DENGELI BIR TABAK YAPMAYA CALISIN

Menuye bakarken ve secim yaparken tabaginizin sadece karbonhidrat icermemesine ozen gosterin ki restoran geziniz vucudunuza copluk muamelesi yapmasin. Besin degerleri yonunden tabaginizi zenginlestirebileceginiz kadar cesitlendirin. Normalde evde saglikli beslenmeye calisirken yemeginizin nisastasiz sebzeler (marul, brokoli, salatalik vb), yagsiz proteinler (tavuk gogus, fasulye, mercimek, balik, hindi gibi), kompleks karbonhodratlar (bulgur, kinoa, esmer pirinc vs) ve saglikli yaglar (zeytinyagi) icermesi konusunda hassasiyet gosteriyorsaniz; ayni hassasiyete devam etmemeniz icin hic bir engel yok.

Ornegin, Cuma aksami isyerinden arkadaslarimi New York’ta bir Turk restoranina goturecegim. Aksam yemeklerinde protein, sebze ve (opsiyonel olarak) complex carb aliyorum. Ortaya salata soyleyecegim, yaninda tavuk sis ve bulgur pilavi. Kilo vermek icin harika bi secenek olmasa da mevcut kiloyu bir Turk gecesine ragmen korumak icin bence iyi bir cozum.

4. YEMEGINIZDE DEGISIKLIKLER TALEP ETMEKTEN CEKINMEYIN

Menudeki bir seyi yemeyi gercekten cok istiyorsunuz ama “normal haliyle” sizin icin gereksiz kalori yuku olacagindan endiseleniyorsunuz. Garsona size uygun hale getirip getiremeyeceklerini sorun. Yine kendimden ornek verecegim. Canim ne zamandir ciger yemek istiyordu. Sagolsun arkadaslarim beni (yukairda bahsettigim restorana yine) goturduler ve menude ciger oldugunu gordum. Cigeri nasil pisirdiklerini sordum. Pane harciyla kizarttiklarini soylediler. Bana pane harcsiz ve az yagli tavada kavurmalarinin mumkun olup olmadigini sordum. Garson mutfaga sordu ve tamam diye geri dondu. Boylece istedigim seyi istedigim sekilde yedim – ve ellerine saglik; harika olmustu! Baska mutfaklardan neler talep edilebilir diye soracak olursaniz:

• Asya: Tercihim/tavsiyem sote sebze ve izgara tavuk. Yaninda genelde pirincle servis ediyorlar – ben esmer pirinc rica ediyorum ve pirincin buharda pismesini istiyorum. (sebzelerin de sote yerine biuharda pisirilmesi opsiyonu varsa hemen ustune atliyorum)
• Italyan: Pizza ve makarna yemedigim icin Italyan restoranina gitmemi manali bulmayabilirsiniz. Ben peynirli veya balikli salata tercih ediyorum. Sos koymamalarini; bana zeytinyagini ve limonu getirmelerini rica ediyorum – sosumu kendim ekliyor – bu secenekler yoksa sos almiyorum.
• Deniz urunleri: Baliginizin nasil pismesi gerektigini sormazlarsa bile siz mudahale edebilirsiniz. Caniniz hamsi cektiyse birakin yagda kizarmasin, izgara yapsinlar. Somonu buharda pismis yiyin. Veya esnemiyorlarsa direct hangi baligi izgara yaparak pisirdiklerini sorun; o baligi secin.
• Etci: Yagsiz et seceneklerinden izgara piseni tercih edin. Yanindaki patatesin pure veya kizarmis degil, firinlanmis patates olmasini isteyin (aslinda bence patates yerine direct yesillik isteyin)
• Meksika: Eger tortilla ekmeklerine el surmezseniz tavuk veya sebzeli fajita gayet besleyici bir yemek olabilir. Iradenizi onlarla bakisarak zorlamayin, tortillalarin masaya servis edilmemesini soyleyin

5. COK DA KIBAR OLMAMAK LAZIM

Masada son siparis veren genelde masanin genel teamulune bagli kalmak ister. Herkes hamburger soylediyse otomatik olarak agzinizdan “bana da aynindan” cumlesi cikabilir. Bu riske girmeyin’ gerekirse atilin “ben once siparisimi verebilirim” deyin ve istediginiz yiyecegi, istediginiz sekilde tarif ederek soyleyin. Ayrica istediginiz sekilde gelmediyse de “neyse ya” deyip uslu uslu yemeyin, tabaginizi geri gonderin.

6. ARKAMDAN AGLAMAZ

Cocuklugum “arkamdan aglar” diye annemin pisirdiklerini korkuyla yiyerek gecti – hala da tabagimda ne varsa bitirme aliskanligim devam ediyor. Bunu bu kulturde onlemek icin – tabagima geleni goz karari boluyorum. “bu kadarini yiyecegim; kalani da –duruma gore- paket yaptiririm” diyorum.

Ozetle, aksam disari cikmanin oncesini veya sonrasini stress yapmaya gerek yok. Akilci seceneklerle restoranlarda hayatta kalmak gayet mumkun.